Prezes NBP jest Przewodniczącym Rady Polityki Pieniężnej oraz Zarządu NBP, powoływana na sześcioletnią kadencję przez Sejm na wniosek prezydenta. Jego główne funkcje to reprezentacja interesów narodu w międzynarodowych instytucjach bankowych i finansowych, uczestniczenie w posiedzeniach Sejmu i Rady Ministrów. Prezes NBP nie może należeć do żadnych partii politycznych oraz związków zawodowych, nie może także prowadzić działalności politycznej nie dającej się pogodzić z godnością jego urzędu.